Waarom kinderen stoppen met voetbal, en wat een club in handen heeft

Wat gestopte voetballers zelf zeggen

Wie stopt met voetbal, meldt zich af en is weg. Het gesprek over het waarom komt er vaak niet van. De KNVB onderzoekt al sinds 2013 waarom voetballers stoppen. Alle voetballers die in 2022 en 2023 stopten, kregen een uitnodiging. Dat leverde de redenen op van bijna 30.000 voetballers, van wie ruim 8.000 pupillen van 6 tot en met 12 jaar (KNVB, 2024). Bij de pupillen vulden bijna altijd de ouders de vragenlijst in, en er konden meerdere redenen worden gekozen.

Bij de pupillen springt één reden eruit. 72,2% noemde een gebrek aan plezier. Over alle leeftijden samen was dat 49,4%. Ruim 43% van de pupillen zei dat ze voetbal zelf niet meer zo leuk vonden. Maar veel redenen hadden te maken met de mensen eromheen. Het team werd door 30,1% genoemd, de trainer door 25,3% en een onsportieve sfeer op de velden door 19,7%. Blessures of ziekte speelden bij deze leeftijd nauwelijks een rol, met 5,1%.

Eén cijfer uit het onderzoek zegt veel over hoe jeugdvoetbal georganiseerd is. Bij de pupillen die stopten vanwege de trainer, was die trainer in 68,3% van de gevallen een ouder van iemand uit het team.

Wat internationaal onderzoek laat zien

Het Nederlandse beeld staat niet op zichzelf. De onderzoekers Crane en Temple brachten 43 studies naar stoppen met georganiseerde sport bij kinderen en jongeren samen (Crane en Temple, 2015). Het overzicht leverde vijf terugkerende thema's op. Te weinig plezier, het gevoel niet goed genoeg te zijn, druk van anderen, andere dingen die voorgaan, en lichamelijke factoren zoals groei en blessures.

Opvallend was dat persoonlijke en sociale redenen in die studies vaker met stoppen samenhingen dan praktische drempels. Het gaat bij stoppen dus vaker om hoe een kind de sport beleeft dan om praktische zaken. Wel ging het in de meeste studies om tieners, en vooral om jongens.

Waar de club invloed heeft

Als plezier, het team en de trainer zo zwaar wegen, dan ligt een groot deel van de oplossing binnen de club. Dat is ook onderzocht, al is het onderzoek oud en klein. In een Amerikaanse honkbalcompetitie voor de jeugd kregen acht coaches een training in hoe je met jonge spelers omgaat, en tien coaches niet (Barnett, Smoll en Smith, 1992). Een seizoen later was 26% van de spelers van de niet getrainde coaches gestopt, tegen 5% bij de getrainde coaches. Tussen de spelers die stopten en die bleven, was geen verschil in hoe vaak hun team won.

Ook Nederlandse trainers zien het. In onderzoek van het Mulier Instituut voor de KNVB zei 24% van de ondervraagde trainers dat uitval van jeugdspelers in hun team aan de orde is (Mulier Instituut, 2022). Ruim een derde van de trainers in dat onderzoek (36%) had geen trainersopleiding gevolgd. Gevraagd waar ze zich in wilden ontwikkelen, noemden ze vooral omgaan met buitensluiten en pesten (33%), zorgen voor een veilige sfeer (26%), werken met doelen voor ontwikkeling in plaats van uitslagen (25%) en begrijpen hoe kinderen zich ontwikkelen (22%). Ook hier waarschuwen de onderzoekers dat de groep niet representatief is.

De lastige jaren

Bij oudere jeugd komen er redenen bij. Volgens de KNVB wordt het steeds moeilijker om jongeren van 12 tot 18 jaar aan de club te binden (KNVB). School, vrienden en andere hobby's gaan meer tijd vragen. Dat past bij het thema andere dingen die voorgaan uit het onderzoek van Crane en Temple. Voor voetballende jongeren van 16 tot 25 is school de grootste stressfactor (56%), blijkt uit onderzoek voor de KNVB en Zilveren Kruis (KNVB, februari 2026).

Dat kan een club niet allemaal oplossen. Wel laat het onderzoek hierboven zien dat de trainer en het team meewegen bij de keuze om te blijven of te stoppen.

Wat dit vraagt van een club

Het beeld is consistent. Kinderen stoppen vooral als het plezier verdwijnt, en dat plezier hangt samen met het team, de sfeer en de trainer. Juist daar heeft een club invloed. En juist daar staan vaak vrijwilligers, vaak ouders van een teamgenoot, die het voetbal kennen maar zelden hebben geleerd hoe je een groep kinderen begeleidt.

Dat is geen verwijt aan die vrijwilligers. Zonder hen is er geen jeugdvoetbal. Het is wel een reden om ze te helpen, met korte en praktische ondersteuning die past bij de tijd die ze hebben. Behoud begint niet bij het afmeldformulier, maar op het veld, in de kleedkamer en langs de lijn.

Geschreven door de redactie van aanspeelpunt [TE BEVESTIGEN] Inhoudelijke check door de sportpsycholoog [NAAM]